©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.

الميت يعذب ببكاء أهله عليه - اللؤلؤ والمرجان فيما اتفق عليه الشيخان المؤلف : محمد فؤاد بن عبد الباقي بن صالح بن...


الميت يعذب ببكاء أهله عليه


Meyyid Əhlinin Onun Üçün Etdiyi Vay-Şivənə Görə Əzab Verilir


حديث عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ
534. Ömər İbn Xəttab  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Ölü qəbrində əzaba uğrayar onun üçün edilən vay-şivənə görə”. (Buxari 1292, Muslim 2182, 2183, 927/17)
حديث عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ عَنْ أَبِي مُوسى، قَالَ: لَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ رضي الله عنه، جَعَلَ صُهَيْبٌ يَقُولُ: وَاأَخَاهْ فَقَالَ عُمَرُ: أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَيِّ
535. Əbu Musa  rəvayət edir ki, Ömər İbn Xəttab  vurulduğu zaman Suheyb: “Vay qardşım” deyərək ağlamağa başladı. Ömər: “Ey Suheyb! Peyğəmbərin: “Ölü, dirinin ağlaması ilə qəbrində əzab olunur” deyə buyurduğunu eşitməmisənmi?”. (Buxari 1290, Muslim 2184, 2185, 927/18)
حديث عَبْدِ اللهِ بْنِ عُمَرَ، وَعُمَرَ، وَعَائِشَةَ عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عُبَيْدِ اللهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ: تُوُفِّيتْ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ رضي الله عَنهُ بِمكَّةَ، وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ، وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا (أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي) فَقَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ عُمَرَ، لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ: أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ فَإِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ: قَدْ كَانَ عُمَرُ رضي الله عنه يَقُولُ بَعْضَ ذلِك ثُمَّ حَدَّثَ، قَالَ: صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ رضي الله عنه مِنْ مَكَّةَ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ، فَقَالَ: اذْهَبْ فَانْظُرْ مَنْ هؤلاءِ الرَّكْبُ؛ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرتُهُ، فَقَالَ: ادْعُهُ لِي، فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ، فَقُلْتُ: ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤمِنِينَ فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ: وَاأَخَاهْ وَاصَاحِبَاهْ؛ فَقَالَ عُمَرُ رضي الله عنه: يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَيَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ: فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ رضي الله عنه ذَكَرْتُ ذلِكَ لِعَائِشَةَ، فَقَالَتْ: رَحِمَ اللهُ عُمَرَ وَاللهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّ اللهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ؛ وَلكِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: إِنَّ اللهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ وَقَالَتْ: حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ وَلاَ تَزِرُ وزِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ، عِنْدَ ذلِكَ: وَاللهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى قَالَ ابْنُ أُبِي مُلَيْكَةَ: وَاللهِ مَا قَالَ ابنُ عُمَرَ شَيْئًا
536. Abdullah İbn Ubeydullah İbn Əbi Muleykə  rəvayət edir ki, Osmanın  qızı Məkkədə vəfat edir. (Namazda və cənazədə) iştirak etmək üçün bizlər cənazəyə gəlmişdik. İbn Ömər  ilə İbn Abbas  da gəlmişdilər. Mən onların ortalarında oturmuşdum. Və y Mən bu ikisindən birinin yanında oturmuşdum. Sonra digəri gəlib yanımda oturdu. (Evdən qadınların fəryad səsi gəldikdə) Abdullah İbn Ömər  yanında olan Osmanın oğlu Amra: “Bu qadınları fəryad etməkdən çəkindirin? Çünki Rəsulullah buyurdu: “Ölü, ailəsinin onun üçün fəryad etmələrinə görə qəbrində əzab görür”. İbn Abbas: “Yəni, bəzi ağlamaq tərzinə görə İbn Ömər” dedi. Mən Məkkədən Ömər  ilə qayıdırdım. (Məkkə ilə Mədinə) arasında olan Bəyda adlanan yerdə böyük bir Səmura ağacının altında dəvə karvanına rast gəldik. Ömər: “Get bax, bu karvan kimlərdir?” dedi. Mən də baxdım və dərhal Suheybi tanıdım. Bunu Ömərə  xəbər verdim. Ömər: “Yanıma çağır onu” dedi. Mən də Suheybin yanına gələrək: “Möminlərin Əmirinin yanına gəl və onunla görüş” dedim. (Birlikdə Mədinəyə gəldik) Ömər  vurulduğu zaman Suheyb ağlayaraq Ömərin  yanına girdi və: “Vay qardşım” deyərək ağlamağa başladı. Ömər: “Ey Suheyb! Peyğəmbərin: “Ölü, dirinin ağlaması ilə qəbrində əzab olunur” deyə buyurduğunu eşitməmisənmi?”. Ömər  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  demişdir: “Ölən adam, bəzən ailəsinin ona ağlamağından dolayı əzab çəkir”. İbn Abbas  demişdir: “Ömər  vəfat etdikdən sonra mən onun dediklərini Aişəyə söylədim. Aişə: “Allah Ömərə rəhmət eləsin! Vallahi, Rəsulullah  deməmişdir ki, Allah möminə, ailəsinin ona ağlamağından dolayı əzab verir. Əksinə, Rəsulullah  demişdir ki: “Allah kafirə, ailəsinin ona ağlamağından dolayı əzabını artırır.” Sonra (Aişə) belə buyurdu: Quranın

“Heç bir günahkar baş

qasının günah yükünü daşımaz”. (əl-Ənam 164). (Fatir 18).

ayəsi sizə kifayət edər. İbn Abbas  deyir ki:

“Güldürən də, ağladan da Odur!”. (ən-Nəcm 43).

İbn Əbi Muleykə: “Vallahi! İbn Ömər bunsan sonra bir şey demədi” dedi. (Buxari 1286, 1288, Muslim 2191, 928/23)
حديث عَائِشَةَ وَابْنِ عُمَرَ عَنْ عُرْوَةَ قَالَ: ذُكِرَ عِنْدَ عَائِشَةَ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ رَفَعَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ فَقَالَتْ: وَهَلَ ابْنُ عُمَرَ رَحِمَهُ اللهُ إِنَّمَا قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: إِنَّهُ لَيُعَذَّبُ بِخَطِيئَتِهِ وَذَنْبِهِ، وَإِنَّ أَهْلَهُ لَيَبْكُونَ عَلَيْهِ الآنَ قَالَتْ: وَذَاكَ مِثْلُ قَوْلِهِ إِنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ عَلَى الْقَلِيبِ وَفيهِ قَتْلَى بَدْرٍ مِنَ الْمُشْرِكينَ، فَقَالَ لَهُمْ مَا قَالَ: إِنَّهُمْ لَيَسْمَعُونَ مَا أَقُولُ إِنَّمَا قَالَ: إِنَّهُمُ الآنَ لَيَعْلَمُونَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ لَهُمْ حَقٌ ثُمَّ قَرَأَتْ (إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى) وَ (وَمَا أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ) يَقُولُ حينَ تَبَوَّءُوا مَقَاعِدَهُمْ مِنَ النَّارِ
537. Aişənin  yanında İbn Ömərin  Peyğəmbərdən  rəvayət etdiyi hədis zikr olundu: “Ölü, ailəsinin onun üçün fəryad etmələrinə görə qəbrində əzab verilir”. Aişə: “İbn Ömər  xəta etmişdir, sadəcə Peyğəmbər  belə buyurmuşdu: “Həqiqətən ailəsi onun üçün ağlayır, Ona günah etməsinə xətasına görə əzab verilir. Sonra: “Peyğəmbərin  bu sözü Bədr günü içi müşriklərlə dolu dərənin üzərində dayanb onlara belə deməsinə bənzəyir. O, cəsədlər mənim dediklərimi eşidirlər – sözələrinə bənzəyir. Peyğəmbər: “Onlar indi mənim onlara söylədiyim sözlərin haqq olduğunu bildilər” deyə buyurdu. Aişə:

“Sözsüz ki, sən nə ölülərə haqqı eşitdirə bilərsən...”. (ən-Nəml 80), “Sən isə qəbirlərdə olanlara eşitdirə bilməzsən”. (Fatir 22).

Ayələrini oxudu və: “Onlar Cəhənnəmdən oturacaqlarını aldıqları zaman”. (Buxari 3979, Muslim 2197, 932/16)
حديث عَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَتْ: إِنَّمَا مَرَّ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى يَهُودِيَّةٍ يَبْكِي عَلَيْهَا أَهْلُهَا، فَقَالَ: إِنَّهُمْ ليبْكُونَ عَلَيْهَا، وَإِنَّهَا لَتُعَذَّبُ فِي قَبْرِهَا
538. Peyğəmbərin  zövcəsi Aişə  demişdir: “(Bir dəfə) Peyğəmbər  bir yəhudi qadının (qəbrinin) yanından keçərkən ailəsinin onun üçün ağladığını (görüb) dedi: “Onlar onun üçün (vay-şivən qoparıb) ağlayırlar, halbuki qəbirdə ona əzab verilər.” (Buxari 1289, Muslim 2199, 932/27)
حديث الْمُغِيرَةِ رضي الله عنه، قَالَ: سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: مَنْ نِيحَ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ
539. Muğira  rəvayət edir ki, mən Peyğəmbərin  belə dediyini eşitmişəm: “Kimin üçün vay-şivən salıb ağlasalar, buna görə ona əzab verilər.” (Buxari 1291, 1229, Muslim 2200, 933/28)

التشديد في النياحة


Vay-Şivən Qoparmağın Şiddətlə Qadağan Olması


حديث عَائِشَةَ، قَالَتْ: لَمَّا جَاءَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَتْلُ ابْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرٍ وَابْنِ رَوَاحَةَ، جَلَسَ يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ، وَأَنَا أَنْظُرُ مِنْ صَائرِ الْبَابِ، شَقِّ الْبَابِ؛ فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ: إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ، وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ فَأَمَرَهُ أَنْ يَنْهَاهُنَّ، فَذَهَبَ، ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ، لَمْ يُطِعْنَهُ، فَقَالَ: أنْهَهُنَّ فَأَتَاهُ الثَّالِثَةَ، قَالَ: وَاللهِ غَلَبْنَنَا يَا رَسُولَ اللهِ فَزَعَمَتْ أَنَّه قَالَ: فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ التُّرَابَ فَقُلْتُ: أَرْغَمَ اللهُ أَنْفَكَ، لَمْ تَفْعَلْ مَا أَمَرَكَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَلَمْ تَتْرُكْ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنَ الْعَنَاءِ
540. Aişə  demişdir: “İbn Harisənin, Cəfərin  və İbn Rəvahanın  şəhid olduğuna dair xəbər Peyğəmbərə  çatdıqda o, (yerə) oturdu, kədərli olması üzündən hiss olunurdu, mən qapının arasından ona baxırdım. (Bu vaxt) bir nəfər onun yanına gəlib: “Cəfərin qadınları...” deyə onların (fəryad qoparıb) ağladıqlarını bildirdi. Peyğəmbər  ona əmr etdi ki, (bu cür ağla­mağı) onlara qadağan etsin. Adam getdi, sonra ikinci dəfə (Peyğəmbərin  yanına) gəlib onların ona itaət etmədiklərini bildirdi. Peyğəmbər: “Onlara qadağan et!” deyə buyurdu. Adam üçüncü dəfə Peyğəmbərin  yanına gəlib dedi: “Vallahi, onlar bizi yendilər, ya Rəsulullah.” Peyğəmbər: “(Get) onların ağzını torpaqla bağla!” (Buxari 1237, 1299, 4263, Muslim 2204, 935/30).
حديث أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ: أَخَذَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عِنْدَ الْبَيْعَةِ أَنْ لاَ نَنُوحَ، فَمَا وَفَتْ مِنَّا امْرَأَةٌ غَيْرُ خَمْسِ نِسْوَةٍ: أُمُّ سُلَيْمٍ، وَأُمُّ الْعَلاَءِ، وَابْنَةُ أَبِي سَبْرَةَ امْرَأَةُ مُعَاذٍ، وَامْرَأَتَيْنِ؛ أَوِ ابْنَةُ أَبِي سَبْرَةَ، وَامْرَأَةُ مُعَاذٍ، وَامْرَأَةٌ أُخْرَى
541. Ummu Ətiyyə  demişdir: “Beyət əsnasında Peyğəmbər  ölü üçün vay-şivən salıb ağlamayacağımıza dair bizdən əhd almışdı. Bizlərdən beş qadın – Ummu Suleym, Ummu Əla, Əbu Səbrənin qızı Muazın zövcəsi və baş­qa iki qadın, yaxud Əbu Səbrənin qızı, Muazın zövcəsi və başqa bir qadın istisna olmaqla heç kəs əhdinə vəfa etmədi.” (Buxari 1306, Muslim 2206, 936/31).
حديث أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ: بَايَعْنَا رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَقَرَأَ عَلَيْنَا (أَنْ لاَ يُشْرِكْنَ بِاللهِ شَيْئًا) وَنَهَانَا عَنِ النِّيَاحَةِ، فَقَبَضَتِ امْرَأَةٌ يَدَهَا، فَقَالَتْ: أَسْعَدَتْنِي فُلاَنَةُ أُرِيدُ أَنْ أَجْزيهَا، فَمَا قَالَ لَهَا النَّبِي صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ شَيْئًا، فَانْطَلَقَتْ وَرَجَعَتْ فَبَايَعَهَا
542. Ummu Ətiyyə  demişdir: “Biz (qadınlar) Peyğəmbərə  beyət etdikdən sonra o bizə bu ayəni oxudu:

“Mömin qadın­lar Allaha heç bir şərik qoşmayacaqlarına...”

və bizə (ölən adam üçün) vay-şivən salıb ağ­lamağı qadağan etdi. Bu vaxt bir qadın əlini geri çəkdi və dedi: “Filan qadın mənim ölümə ağlayıb, mən də gərək onun ölüsünə ağlayım.” Peyğəmbər  ona heç nə demədi. Qadın çıxıb getdi və (bir müddət keçdikdən sonra beyət et­mək üçün) geri qayıtdı. Peyğəmbər  də onun beyətini qəbul etdi.” (Buxari 4610, 4892, Muslim 2208, 936/33)

نهى النساء عن اتباع الجنائز


Qadınların Cənazənin Ardınca Getmsinin Qadağan Olması


حديث أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ: نُهينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا
543. Ummu Ətiyyə  demişdir: “Cənazənin ardınca getmək bizə qadağan edilmişdir, lakin bu bizə ciddi və qəti surətdə qadağan olunmamışdı.” (Buxari 1278, Muslim 2210, 938/35)

في غسل الميت


Meyyidin Yuyulması


حديث أُمَّ عَطِيَّةَ الأَنْصَارِيَّةِ قَالَتْ: دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حينَ تُوُفِّيَتِ ابْنَتُهُ فَقَالَ: اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذلِكَ، إِنْ رَأَيْتُنَّ ذلِكَ، بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافورٍ، فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي فَلَمَّا اذنَّاهُ، فَأَعْطَانَا حَقْوَهُ فَقَالَ: أَشْعرْنَهَا إِيَّاهُ تَعْنِي إِزَارَهُ
544. Ummu Ətiyyə əl-Ənsariyyə  demişdir: “Peyğəmbərin  qızı (Zeynəb) vəfat etdikdə, o bizim yanımıza gəlib dedi: “Onu üç və ya beş dəfə yaxud məsləhət bilirsinizsə, bundan da çox su və sidr ilə yuyun. Axırıncısına kafur da qatın. İşinizi bitirdikdən sonra mənə xəbər verin.” Biz (onu yuyub) qurtardıqdan sonra Peyğəmbərə  xəbər verdik. O, izarını bizə verib dedi: “Onu buna sarıyın!” (Buxari 1253, 1257, Muslim 2211, 939/36)
حديث أُمِّ عَطِيَّةَ الأَنْصَارِيَّةِ، قَالَتْ: دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ نَغْسِلُ ابْنَتَهُ، فَقَالَ: اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذلِكَ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا، فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ فَأَلْقَى إِلَيْنَا حَقْوَهُ فَقَالَ: أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ فَقَالَ أَيُّوبُ (أَحَد الرواة) : وَحَدَّثَتْنِي حَفْصَةُ بِمِثْلِ حَدِيثِ مُحَمَّدٍ، وَكَانَ فِي حَدِيثِ حَفْصَةَ اغْسِلْنَهَا وِتْرًا َكَانَ فِيهِ ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ سَبْعًا وَكَانَ فِيهِ أَنَّهُ قَالَ: ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَواضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا وَكَانَ فِيهِ، أَنَّ أُمَّ عَطِيَّةَ قَالَتْ: وَمَشَطْنَاهَا ثَلاَثَةَ قُرُونٍ
545. Ummu Ətiyyə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  qızını yuyan (qadınlara) demişdir: “Onun sağ tərəfindən və dəstəmazda yuyulan əzalarından başlayın.”(Ummu Ətiyyə) demişdir: “Biz onun saçlarını darayıb üç hörük hördük.”(Buxari 1254, Muslim 2212, 2213, 939/38)
حديث أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ: لَمَّا غَسَّلْنَا بِنْتَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ لَنَا، وَنَحْنُ نَغْسِلُهَا: ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا
546. Ummu Ətiyyə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  qızını yuyan (qadınlara) demişdir: “Onun sağ tərəfindən və dəstəmazda yuyulan əzalarından başlayın.” (Buxari 1256, Muslim 2218, 2219, 939/42)

في كفن الميت


Meyyidin Kəfənlənməsi


حديث خَبَّاتٍ رضي الله عنه، قَالَ: هَاجَرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَلْتَمِسُ وَجْهَ اللهِ، فَوَقَعَ أَجْرُنَا عَلَى اللهِ، فَمِنَّا مَنْ مَاتَ لَمْ يَأْكُلْ مِنْ أَجْرِهِ شَيْئًا، مِنْهُمْ مُصْعَبُ بْنُ عُميْرٍ؛ وَمِنَّا مَنْ أَيْنَعَتْ لَهُ ثَمَرَتُهُ، فَهُوَ يَهْدِبُهَا قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ فَلَمْ نَجِدْ مَا نُكَفِّنُهُ إِلاَّ بُرْدَةً إِذَا غَطَّيْنَا بِهَا رَأْسَهُ خَرَجَتْ رِجْلاَهُ، وَإِذَا غَطَّيْنَا رِجْلَيْهِ خَرَجَ رَأْسُهُ، فَأَمَرَنَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ نُغَطِّيَ رَأْسَهُ وَأَنْ نَجْعَلَ عَلَى رِجْلَيْهِ مِنَ الإِذْخِرِ
547. Xəbbab  demişdir: “Biz Peyğəmbərlə  birlikdə Allahın Üzü­nü diləyərək (Məkkədən Mədinəyə) hicrət etdik və (buna görə də) Allah bizi mükafatlandırdı. Bizlərdən kimisi (bu dünyada) öz mükafatından dadmadan ölüb getdi, Musab İbn Umeyr  o kimsələrdən idi. Kimisinin də mükafatı öz bəhrəsini vermiş və o, (indiyədək) onu yığmaqdadır. (Musab İbn Umeyr) Uhud döyüşündə şəhid oldu. Biz onu kəfənləmək üçün (onun əynindəki) libas­dan başqa bir şey tapa bilmədik. Bu libasla onun baş tərəfini örtürdük ayaqları açıq qalırdı, ayaqlarını örtürdük başı açıq qalırdı. Onda Peyğəmbər  bizə, (bu libasla) onun baş tərəfini örtməyi, ayaqlarının üstünə də ətirli qamış qoymağı əmr etdi.” (Buxari 1276, Muslim 2220, 940/44)
حديث عَائِشَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُفِّنَ فِي ثَلاثَةِ أَثْوَابٍ يَمَانِيَةٍ بِيضٍ سَحُولِيَّةٍ مِنْ كُرْسُفٍ، لَيْسَ فيهِنَّ قَمِيصٌ وَلاَ عِمَامَةٌ
548. Aişə  rəvayət edir ki, Peyğəmbəri  Yəmənin Səhuliyyə şəhərində hazırlanmış üç ədəd ağappaq pambıq parçaya bürüdülər. Bunların arasında nə köynək, nə də əmmamə var idi.” (Buxari 1264, Muslim 2222, 941/45)

في تسجية الميت


Meyyidin Örtünməsi


حديث عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حينَ تُوُفِّيَ سُجِّيَ بِبُرْدٍ حِبَرَةٍ
549. Aişə  rəvayət etmişdir ki, Peyğəmbər  vəfat etdikdə onun üstünə hibərə bürüncəyi sərmişdilər. (Buxari 5814, Muslim 2226, 942/48)

الإسراع بالجنازة


Cənazəni Apararkən Tezləşdirmək


حديث أَبِي هُرَيْرَةً رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: أَسْرِعُوا بِالْجِنَازَةِ فَإِنْ تَكُ صَالِحَةً فَخَيْرٌ تُقَدِّمُونَهَا، وَإِنْ يَكُ سِوَى ذلِكَ، فَشَرٌّ تَضَعُونَهُ عَنْ رِقَابِكُمْ
550. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Cənazəni (məzarlığa) yeyin-yeyin aparın! Əgər o, əməlisaleh olmuşdursa, siz onu xeyrə qovuşdurmuş olarsanız. Yox, əgər pis adam olmuşdursa, (tezliklə) şəri boynunuzdan atmış olarsınız.” (Buxari 1315, Muslim 2229, 944/50)

فضل الصلاة على الجنازة واتباعها


Cənazə Namazını Qılmağın Və Cənazənin Adınca Getməyin Fəziləti


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: مَنْ شَهِدَ الْجَنَازَةَ حَتَّى يُصَلِّي عَلَيْهَا فَلَهُ قِيرَاطٌ، وَمَنْ شَهِدَ حَتَّى تُدْفَنَ كَانَ لَهُ قِيرَاطَانِ، قِيلَ: وَمَا الْقيرَاطَانِ قَالَ: مِثْلُ الْجَبَلَيْنِ الْعظيمَيْنِ
551. Əbu Hureyra  demişdir: “Cənazənin ardınca gedən kimsə bir qirat savab qazanır. Kim də dəfnə kimi iştirak edərsə ona iki qirat savab vardır”. Ondan: “İki qirat nə deməkdir?” deyə soruşdular. O: “İki əzəmətli (Uhud) dağı boyda”. (Buxari 1325, Muslim 2232, 945/52)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ حَدَّثَ ابْنُ عُمَرَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ رضي الله عنه يَقُولُ: مَنْ تَبِعَ جَنَازَةً فَلَهُ قِيرَاطٌ، فَقَالَ: أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ عَلَيْنَا، فَصَدَّقَتْ، يَعْنِي عَائِشَةَ أَبَا هُرَيْرَةَ؛ وَقَالَتْ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُهُ؛ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ: لَقَدْ فَرَّطْنَا فِي قَرَارِيطَ كَثيرَةٍİ
552. İbn Ömərə  xəbər verdilər ki, Əbu Hureyra  demişdir: “Cənazənin ardınca gedən kimsə bir qirat savab qazanır.” İbn Ömər: “Əbu Hureyra (bunu) şişirdir.” Lakin Aişə Əbu Hureyranın  dediyini təsdiqləyib dedi: “Mən Peyğəmbərin  bunu söylədiyini eşitmişəm.” Onda İbn Ömər  dedi: “(Demək,) biz çox qiratlar itirmişik.” (Buxari 1324, Muslim 2232, 945/52)

فيمن يثنى عليه خير أو شر من الموتى


Ölənin Xeyir Və Ya Şərlə Xatırlanması


حديث أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه، قَالَ: مَرُّوا بِجَنَازَةٍ فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا خَيْرًا، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: وَجَبَتْ ثُمَّ مَرُّوا بِأُخْرى فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا شَرًّا، فَقَالَ: وَجَبَتْ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رضي الله عنه، مَا وَجَبَتْ قَالَ: هذَا أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ خَيْرًا فَوَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ، وَهذَا أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ شَرًّا فَوَجَبَتْ لَهُ النَّارُ، أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللهِ فِي الأَرْضِ
553. Ənəs İbn Malik  demişdir: “(Bir dəfə) cənazə aparılarkən biz onu xoş sözlə yad edib təriflədik. Peyğəmbər : “Vacib oldu!” deyə buyurdu. Sonra başqa bir cənazə aparılarkən biz onu xoşagəlməz sözlə yad edib pislədik. Pey­ğəmbər  (yenə): “Vacib oldu!” deyə buyurdu. Ömər İbn Xəttab: “Nə vacib oldu?” deyə soruşdu. Peyğəmbər: “Bunu xoş sözlərlə yad etdiniz, Cənnət ona vacib oldu. Bunu da xoşagəlməz sözlərlə yad etdiniz, Cəhənnəm ona vacib oldu. Siz Allahın yer üzündəki şahidlərisiniz!” (Buxari 1367, Muslim 2243, 949/60)

ما جاء في مستريح ومستراح منه


Rahat Olan Və Qurtulan Barədə Nə Gəlib?


حديث أَبِي قَتَادَةَ بْنِ رِبْعِيٍّ الأَنْصَارِيِّ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مُرَّ عَلَيْهِ بِجَنَازَةٍ فَقَالَ: مُسْتَرِيحٌ وَمُسْتَراحٌ مِنْهُ قَالُوا: يَا رَسُولَ اللهِ مَا الْمُسْتَرِيحُ وَالْمُسْتَرَاحُ مِنْهُ قَالَ: الْعَبْدُ الْمُؤمِنُ يَسْتَريحُ مِنْ نَصَبِ الدُّنْيَا وَأَذَاهَا إِلَى رَحْمَةِ اللهِ، وَالْعَبْدُ الْفَاجِرُ يَسْتَريحُ مِنْهُ الْعِبَادُ وَالْبِلاَدُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَابُّ
554. Əbu Qatadə İbn Ribiyə əl-Ənsari  rəvayət edir ki, Rəsulullahın  yanından bir cənazə ötdüyü zaman buyurdu: “Rahatlayan və qurtululandır”. Səhabələr: “Ya Rəsulullah! Rahatlayan və qurtululah nədir?” deyə soruşdular. Peyğəmbər: “Mömin qul dünyanın çətinliyindən və əzabından Allahın rəhmətinə qovuşar və rahatlanar, Günahkar qula gəldikdə isə ondan digər qullar. Şəhərlər, ağaclar və heyvanlar qurtularaq istirahət edərlər” deyə buyurdu. (Buxari 6512, Muslim 2245, 950/61)

في التكبير على الجنازة


Cənazə Namazında Olan Təkbirlər


حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، أَنَّ رَسُولَ اللهِ نَعَى النَّجَاشِيَّ فِي الْيَوْمِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ، خَرَجَ إِلَى الْمُصَلَّى فَصَفَّ بِهِمْ وَكَبَّرَ أَرْبَعًا
555. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, Nəcaşinin vəfat etdiyi gün Peyğəmbər  onun ölüm xəbərini (əshabələrinə) bildirdi. (Sonra) namazgaha gəlib camaatı cərgəbəcərgə düzdü və dörd dəfə təkbir gətirdi” (Buxari 1245, 1333, Muslim 2247, 951/62)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، قَالَ: نَعَى لَنَا رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّجَاشِيَّ، صَاحِبَ الْحَبَشَةِ، الْيَوْمَ الَّذِي مَاتَ فِيهِ، فَقَالَ: اسْتَغْفِرُوا َلأخِيكُمْ
556. Əbu Hureyrə  rəvayət edir ki, Rəsulullah  bizə Həbəşilərin məliki olan Nəcaşinin ölüm xəbərini bildirdi və: “Qardaşınız üçün Allahdan məğfirət diləyin” deyə buyurdu. (Buxari 1327, 3880, Muslim 2248, 951/63)
حديث جَابِرٍ رضي الله عنه، أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى عَلَى أَصْحَمَةَ النَّجَاشِيِّ، فَكَبَّرَ أَرْبَعًا
557. Əbu Hureyrə  rəvayət edir ki, Rəsulullah  Həbəşi məliki Nəcəşi öldükdə onun üçün dörd təkbir gətirdi”. (Buxari 1334, Muslim 2250, 952/64)
حديث جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ، قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: قَدْ تُوُفِّيَ الْيَوْمَ رَجُلٌ صَالِحٌ مِنَ الْحَبَشِ، فَهَلُمَّ فَصَلُّوا عَلَيْهِ قَالَ: فَصَفَفْنَا، فَصَلَّى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِ، وَنَحْنُ صُفُوفٌ
558. Cabir İbn Abdullah  rəvayət edir ki, Peğəmbər  buyurdu: “Bu gün Həbəşilərdən saleh bir qul vəfat etmişdir. Gəlin ona cənazə namazı qılaq”. Cabir: “Biz səff düzəltdik və Peyğəmbər  onun üçün cənazə namazı qıldı”. (Buxari 1320, Muslim 2253, 952/66)

الصلاة على القبر


Qəbrin Yanında Cənazə Namaz Qılmaq


حديث ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ سُلَيْمَانَ الشَّيْبَانِيِّ قَالَ: سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، قَالَ: أَخْبَرَنِي مَنْ مَرَّ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى قَبْرٍ مَنْبُوذٍ فَأَمَّهُمْ وَصَفُّوا عَلَيْهِ فَقُلْتَ يَا أَبَا عَمْرٍو: مَنْ حَدَّثَكَ فَقَالَ: ابْنُ عَبَّاسٍ
559. Suleyman əş-Şeybani, Əbu Amr əş-Şeybanidən  eşitdim ki, belə dedi: “Mənə, Peyğəmbər  (məzarlıqda) kənarda qalmış bir qəbrin yanında dayanıb əshabələrinə namaz qıldırdı və on­lar da onun arxasında cərgəbəcərgə namaza durdular” deyə xəbər verdilər. Ona: “Yə Əbu Amr! Bunu sənə kim xəbər verdi?”. O: “İbn Abbas” deyə cavab verdi. (Buxari 857, Muslim 2255, 954/68)
حديث أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه، أَنَّ أَسْوَدَ، رَجُلاً أَوِ امْرَأَةً، كَانَ يَقُمُّ الْمَسْجِدَ، فَمَاتَ، وَلَمْ يَعْلَمِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَوْتِهِ، فَذَكَرَهُ ذَاتَ يَوْمٍ، فَقَالَ: مَا فَعَلَ ذَلِكَ الإِنْسَانُ قَالُوا: مَاتَ يَا رَسُولَ اللهِ قَالَ: أَفَلاَ آذَنْتُمُونِي فَقَالُوا: إِنَّهُ كَانَ كَذَا وَكَذَا، قِصَّتَهُ؛ قَالَ: فَحَقَرُوا شَأْنَهُ قَالَ: فَدُلُّونِي عَلَى قَبْرِهِ فَأَتَى قَبْرَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِ
560. Əbu Hureyra  rəvayət edir ki, məscidi süpürən bir zənci kişi (və ya zənci qadın) öldü. Peyğəmbər  onun barəsində soruşduqda (əshabələr): “O öldü” deyə cavab verdilər. O: “Nə üçün mənə bildirməmisiniz? Mənə onun qəbrini göstərin!” dedikdən sonra onun qəbrinin yanına gəldi və ona cənazə namazı qıldı. (Buxari 458, Muslim 2259, 956/71)

القيام للجنازة


Cənazə Üçün Ayağ Qalxmaq


حديث عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا حَتَّى تُخَلِّفَكُمْ
561. Amr İbn Rabia  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Sizdən biriniz cənazə gördüyü zaman ayağa qalxsın ta ki, cənazə onu ötənə qədər”. (Buxari 1307, Muslim 2261, 958/73)
حديث عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ رضي الله عنه عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: إِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ جَنَازَةً، فَإِنْ لَمْ يَكُنْ مَاشِيًا مَعَهَا، فَلْيَقُمْ حَتَّى يُخَلِّفَهَا أَوْ تخَلِّفهُ أَوْ تَوضَعَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُخَلِّفَهُ
562. Amir İbn Rəbiə  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Biriniz cənazə gördüyü zaman cənazənin ardınca getməyəcəksə, qoy cənazə onu arxada buraxanadək (və ya yanından keçib gedənədək, yaxud yerə qoyulanadək) ayaq üstə dursun.” (Buxari 1308, Muslim 2262, 958/74)
حديث أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رضي الله عنه، عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا، فَمَنْ تَبِعَهَا فَلاَ يَقْعُدْ حَتَّى تُوضَعَ
563. Əbu Səid əl-Xudri  rəvayət edir ki, Peyğəmbər  buyurdu: “Sizdən biriniz cənazə gördüyü zaman ayağa qalxsın. Cənazənin ardıyca getməyəcəksə (dəfn olunana qədər) cənazə onu ötənə qədər oturmsın”. (Buxari 1310, Muslim 2264, 960/76)
حديث جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللهِ، قَالَ: مَرَّتْ بِنَا جَنَازَةٌ، فَقَامَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَقُمْنَا بِهِ، فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللهِ إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ، قَالَ: إِذَا رأَيْتُمُ الْجِنَازَةَ فَقُومُوا
564. Cabir İbn Abdullah  demişdir: “Yanımızdan cənazə aparırdılar. (Bu vaxt) Peyğəmbər  ayağa qalxdı və biz də onunla birlikdə ayağa qalxdıq. Biz dedik: “Ey Allahın elçisi! Axı bu, yəhudinin cənazəsidir.” Peyğəmbər: “Cənazə gördüyünüz zaman ayağa qalxın!”. (Buxari 1311, Muslim 2266, 960/78)
حديث سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ وَقَيْسِ بْنِ سَعْدٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ: كَانَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ وَقَيْسُ بْنُ سَعْدٍ قَاعِدَيْنِ بِالْقَادِسِيَّةِ، فَمَرُّوا عَلَيْهِمَا بِجَنَازَةٍ فَقَامَا، فَقِيلَ لَهُمَا إِنَّهَا مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ، أَيْ مِنْ أَهْلِ الذمَّةِ؛ فَقَالاَ: إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَقَامَ، فَقِيلَ لَهُ إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ، فَقَالَ: أَلَيْسَتْ نَفْسًا
565. Abdurrhman İbn Əbi Leylə  rəvayət edir ki, Səhl İbn Huneyf və Qeys İbn Sad Qadisiyyədə olduqları zaman onların yanlarında cənazə ötdü. Onlar həmən ayağa qalxdılar. Onlara: “Bu cənazə, bu ərazinin xalqından, yəni Zimmə əhlidir” dedilər. Onlar: “Peyğəmbərin  yanından bir cənazə namazı keçmişdir. Peyğəmbər həmən ayağa qalxdı. Ona: “Bu bir Yəhudi cənazəsi” dedilər. Peyğəmbər: “İnsan deyilmi?” deyə buyurdu. (Buxari 1312, Muslim 2269, 961/81)
?


-------microsoft-word-20.html

-------microsoft-word-25.html

-------microsoft-word-3.html

-------microsoft-word-8.html

-------nurislam-ibraim.html