©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.

- :  . . ]  : [ 866 - Müxt r kinci n r b dilind n t rcüm ed n lixan Musayev


-

:

 .



.

]

 :



[

866.

vay t edilir ki, 

sd n : “Pey mb r  neç  d  ümr  ziyar ti etmi dir?”–

dey  soru dular. O dedi: “Dörd d : zülq

 ay nda mü rikl r onun yolunu

sdikl ri vaxt yerin  yetirdiyi Hudeybiy  ümr si; mü rikl rl  sülh ba lad q-

dan sonra növb ti il zülq

 ay nda yerin  yetirdiyi ümr ; q nim tl ri bölü -

dürdüyü vaxt yerin  yetirdiyi Ciran

1

 ümr si.” (Q tad ) dedi: “Dey



n o,

Hüneyn (döyü ünd n  ld  edilmi  q nim tl ri) q sd edirdi.” M n soru dum:

“B s neç  d  h cc ziyar tini yerin  yetirmi dir?” O: “Bir d ”– dey  cavab

verdi.” ( l-Buxari, 1778)



-

 :

.



]

 :

[



867. 

Ba qa bir r vay td

s  demi dir: “Pey mb r  ümr  ziyar tini (mü rik-

r) onu (M kk

) buraxmad qlar  il (oldu u yerd ) yerin  yetirmi dir; habel

növb ti ild  Hudeybiy  ümr sini yerin  yetirmi dir; (bundan  lav ) o, ümr

ziyar tini bir d  zülq

 ay nda, bir d  d  h cc ziyar tind  yerin  yetirmi -

dir.” ( l-Buxari, 1779)



-

:

.



]

 :

[



868.

vay t edilir ki, B ra ibn Azib

 demi dir: “Pey mb r  h cc ziyar tind n

vv l iki d  – zülq

 aylar nda ümr  ziyar tini yerin  yetirmi dir.” ( l-Bu-

xari, 1781)



4-cü f sil. T nimd n ümr

(niyy ti il  ihrama girm k)



-



 :



-

)

 (



-

 .

]



 :

[

1



 M kk  yax nl nda vadi.

hih  l-Buxari

Ümr  kitab .

318

869. 

(a) – Abdur-R hman ibn  bu B kr

 r vay t edir ki, Pey mb r  ona Ai -

ni t rkin  al b (

nim )


 aparma , (Ai  niyy t edib ihrama girdikd n sonra)

ziyar t boyu onu mü ayi t etm yi  mr etmi dir. ( l-Buxari, 1784)



-

)

 (



-

:

»



«

.

]



 :

[

869. 

(b) – Cabir ibn Abdullah

 r vay t edir ki, Pey mb r  böyük sütuna da

atark n Suraqa ibn Malik ibn Cu um onunla qar la  v  (ondan): “Bu yaln z

siz mi m xsusdur, ya R sulullah?”- dey  soru du. Pey mb r  buyurdu:

“Xeyr, 


di olaraq (bütün hac lara vacibdir).” ( l-Buxari, 1785)

5-ci f sil. H ccd n sonra,



qurbanl q götürm



n ümr



ziyar tini yerin  yetirm k



-



:



-

 :

»



«.

:

 .



.

]

 :



[

870.

vay t edilir ki, Ai

 demi dir: “Biz Pey mb rl

 birlikd  zülhicc  ay

gir r-girm z (M kk

) yola dü dük.” Pey mb r  dedi: “Kim ümr  niyy ti

il  ihrama girm k ist yirs , qoy (ist diyi kimi) ihrama girsin. Kim d  h cc niy-

ti il  ihrama girm k ist yirs , qoy (ist diyi kimi) ihrama girsin. 

r qurban-

q heyvan  özüml  g tirm

ydim, m n d  (ayr ca) ümr  niyy ti il  ihrama gi-

rdim.” (Bel likl ,) onlardan kimisi ümr  niyy ti il , kimisi d  h cc niyy ti il

ihrama girdi. M n ümr  niyy ti il  ihrama gir n kims rd n idim. M n M k-

 daxil olmazdan  vv l heyz gördüm. 

fa günü g lib yeti dikd  m n

heyzli idim. Odur ki, Pey mb

ikay t etdim. O dedi: “Ümr ni sonraya

saxla, saçlar  aç, daran v  h cc niyy ti il  ihrama gir!” M n (onun  mrini) ye-

rin  yetirdim. (N hay t,) Müh ss bd  oldu umuz gec  Pey mb r  (qarda-

m) Abdur-R hman  m niml  T n'im  gönd rdi.”

Abdur-R hman onu t rkin  al b (oraya) apard  v  Ai  buraxd  ümr nin

yerin  yenid n ümr  niyy ti il  ihrama girdi. Bel likl , Allah ona h cc v  ümr

ziyar tl rini yerin  yetirm yi n sib etdi. Buna gör  (k ffar  olaraq) n  qurban

sm k, n  s

 verm k, n  d  oruc tutmaq laz m g ldi.” ( l-Buxari, 1786)

6-c  f sil. Ümr nin savab  ç kil n



yor unlu a gör dir



-



 :



-

 :

:



»

«.

]



 :

[


319

871.

vay t edilir ki, Ai

 demi dir: “Ya R sulullah, camaat iki ibad ti

1

 yerin



yetirmi  oldu u halda geri qay r, m n is  ancaq birini yerin  yetirmi  oldu-

um halda geri qay daca am.” (Pey mb r ) ona dedi: “Gözl ! T mizl ndik-

n sonra is  T nim  get v  ümr  niyy ti il  ihrama gir. Sonra da filan yerd

görü rik. F

t s nin ümr nin savab  x rcl dikl rin  v  yor unlu una müva-

fiq olacaq.

2

” ( l-Buxari, 1787)



7-ci f sil.



Ümr ni yerin  yetir n adam n



zaman ihramdan ç xmal r?



-



:



-

 :

.



]

 :

[



872.

vay t edilir ki,  sma bint  bu B kr

 h r d  H cun da

n yan ndan

keçdikd  dey rdi: “Muh mm

 Allah n salavat  olsun! Biz onunla birlikd  bu-

raya g ldik. H min gün bizim  yam z yüngül, minik heyvan

z v  yol azuq -

miz az idi. M n, bac m Ai , Zubeyr, filank s v  filank s ümr  ziyar tini yeri-

 yetirdik. Biz (ümr ni tamamlay b) K

 toxunduqdan sonra ihramdan

xd q v  el  h min ax am h cc niyy ti il  ihrama girdik.” ( l-Buxari, 1796)



8-ci f sil. H ccd n, ümr



n v



ya döyü



n qay dark n n



deyilm lidir?



-



 :



-

:

»



«.

]

 :



[

873. 

Abdullah ibn Öm r

 r vay t edir ki, Pey mb r  döyü

n, h cd n v  ya

ümr


n qay dark n (yol üstü) h r d  yüks kliy  qalxd qda üç d  t kbir

tir r, sonra da dey rdi: “L  ilah  ill llahu v hd hu l

rik  l h, l hul-mulku

 l hul-h mdu v  huv  al  kulli  eyin q dir. Ayibun , taibun , abidun , saci-

dun  li Rabbin  hamidun. S

qallahu v 'd hu, v  n

ra abd hu v  h

l-

hzab  v hd hu.



3

” ( l-Buxari, 1797)

1

 Burada h cc v  ümr  ziyar tl ri n



rd  tutulur.

2

 Y ni, “n  q



r pul x rcl

n v  n  q

r  ziyy t ç ks n, o q

r d  savab qazanacaqsan”.

3

 T rcüm si: Allahdan ba qa m bud yoxdur, O t kdir, Onun  riki yoxdur. Mülk Onundur v  h md



Ona m xsusdur! O h r  ey  Qadirdir. (Biz) geri dön nl r, tövb  ed nl r, ibad t ed nl r, s cd  ed nl r v

bbimiz  h md ed nl rik! Allah v din  sadiq oldu, quluna köm k etdi v  (dü

nl rd n olan) d st ri

k Özü m lub etdi!



hih  l-Buxari

Ümr  kitab .

320

9-cu f sil. 

(Ziyar )

 g n hac lar



qar lamaq v  üç n



rin bir minik



üstünd  oturmas



-



:



-

:

.



]

 :

[



874.

vay t edilir ki, ibn Abbas

 demi dir: “Pey mb r  M kk

 g ldikd  onu

ni Abdul-Mutt lib q bil sind n olan u aqlar qar lad . O, u aqlardan (ikisini

rkin  al b) birini önünd , o birisini is  arxas nda otuzdurdu.” ( l-Buxari, 1798)



10-cu f sil. 

(S rd n qay dan

adam n)

 gec  vaxt 

(evin )

 g lm si



 -



 :



-

:

.



]

 :

[



875.

vay t edilir ki, 

s  demi dir: “Pey mb r  (s rd n qay dark n) gec

vaxt  ail sinin yan na getm zdi, ancaq s

r, ya da ax am üstü ged rdi.” ( l-

Buxari, 1800)



-

:

.



]

 :

[



876.

vay t edilir ki, Cabir  demi dir: “Pey mb r  (s rd n qay dan) adam n

gec  vaxt  ail sinin yan na g lm sini qada an etmi dir.” ( l-Buxari, 1801)

11-ci f sil. M din



yax nla



qda d



sini tez sürüb



ged n kims  haqq nda



 -



:



-

:

 .



 :

.

]



 :

[

877.

vay t edilir ki, 

s  demi dir: “ Pey mb r  s rd n qay td  zaman

din nin yollar  gör nd  d

sini tez sürüb ged r, habel  ba qa bir minik

üz rind  olduqda da onu qovard .”

(Haris)  lav  edib demi dir: “...onu sevdiyin  gör  bel  ed rdi.” ( l-Buxari, 1802)



12-ci f sil.



r  zab n bir parças r



 -



 :



-

:

»



«.

]

 :



[

878.

bu Hureyra  r vay t edir ki, Pey mb r  demi dir: “S r  zab n bir par-

ças r. O, h r birinizi yem yind n, içm yind n v  yatma ndan qoyur. H r kim

öz t bat  öd mi dirs , ail sinin yan na t ssin!” ( l-Buxari, 1804)



321

-



28 – Saxlan lan adam



1



 haqq nda kitab



1-ci f sil.



Ümr



 ged nin yolunu



rl rs , 

(o n  etm lidir)

?



-



:



-

 :

.



]

 :

[



879.

vay t edilir ki, ibn Abbas

 demi dir: “(Mü rikl r) Pey mb rin  yolunu

smi dil r (dey ) o, ba

 q rxd rd , qad nlar  il  yax nl q etdi v  qurbanl q hey-

van  k sdi. N hay t, növb ti il ümr  ziyar tini yerin  yetirdi.” ( l-Buxari, 1809)



2-ci f sil.



cc  snas nda saxlan lmaq



-



 :



-

:

.



]

 :

[



880.

vay t edilir ki, ibn Öm r

 demi dir: “Pey mb rin  sünn si siz  b s et-

mirmi? Hans  biriniz  (vaxt nda) h cci yerin  yetirm

 mane olsalar, (M kk -

 g lib çatd  vaxt) K

ni t vaf etsin, S fa v  M rv  aras nda s y etsin, son-

ra da tam  kild  ihramdan ç xs n; n hay t, sonrak  il h cci yerin  yetirsin v

qurban k ssin; qurban tapa bilm

, oruc tutsun.” ( l-Buxari, 1810)



3-cü f sil. 

(Ziyar td n)

 saxla-



ld qda ba  q rxd rmam dan



vv l qurban k sm k



-



:



-

.

]



 :

[

881. 

Misvar  r vay t edir ki, Pey mb r  (ba

) q rxd rmam dan  vv l qurban

smi  v shab rin  d  bunu  mr etmi dir.” ( l-Buxari, 1811)

1

 Burada h cc v  ya ümr  niyy ti il  ihrama gir n adam n ziyar  burax lmamas  n



rd  tutulur.

hih  l-Buxari

Saxlan lan adam haqq nda kitab.

322

4-cü f sil.



Uca Allah n: «...ya s



verm li...» sözü: “alt  kas



yedizdirm k” dem kdir



-



 :



 :

[

Ä



Å

Z

-

 :

:

»



«

 .

 .



:

»

-



-

«

 .



[

¸

¹



º

»

¼



½

¾

¿



À

Z

 .



 :

»

«.



]

 :

[



882.

vay t edilir ki, K b ibn Ucra  demi dir: “Hudeybiy

 Pey mb r  m -

nim  ba


n  üst   dayand   v   ba mdan  bitl r  töküldüyünü  (görüb)  soru du:

“Bitl r s

ziyy t verirmi?”  M n: “B li”– dey  cavab verdim. O (m

): “Ba-


 q rxd r!”– dey  buyurdu v  m nim bar md  bu ay  nazil oldu: “Sizl rd n

st

n v  ya ba ndak



st likd n ziyy t ç

n varsa, fidy  olaraq ya oruc

tutmal , ya s

 verm li, ya da qurban k sm lidir.”

1

 Sonra Pey mb r



(ay ni izah edib) dedi: “Ya üç gün oruc tut, ya alt  kas  yedizdir, ya da imka-

n çatan qurban  k s.” ( l-Buxari, 1815)



5-ci f sil.



Fidy  olaraq veril n yem k



yar m saa



2



 olmal r



-



:



-

 :

.



]

 :

[



883. 

Dig r r vay td  (K b ibn Ucra ) demi dir: “Bu ay  m

 gör  nazil olmu  ol-

sa da, sizin ham za aid edilir.” ( l-Buxari, 1816)

1

 “ l-B



” sur si, 196.

2

 152-ci h disin qeydl rin  bax.



323

-



29 – Ov etm yin c zas  kitab



1-ci f sil.



hramda olmayan adam ov edib



ovlad  heyvan  ihramda olan



adama vers , sonuncusuna bunu



yem k 

(halal olar)

-



:



-

:

:



:

.

:



:

 .

»



«

.

]



 :

[

884.

vay t edilir ki,  bu Q tad

 demi dir: “Hudeybiy  ilind  biz Pey mb rl

 birlikd  (M kk

) yola dü dük. Bu  snada  shab r ihrama girdi, m n is

ihrama girm dim. Biz  dü

nin  eyq


1

 oldu unu x

r verdil r v  biz

onlara t f yolland q. (Yolda) m nim dostlar m v

i e k görüb gülü dül r.

n onu gördükd  at

 ona t f sürdüm v  ona bir z rb  endirib onu tut-

dum. M n dostlar

 köm

 ça rd m, lakin onlar m



 köm k etm kd n bo-

yun qaç rd lar. Biz onun  tini (bi irib) yedikd n sonra m n Pey mb

 çat-

maq üçün (at



 tez sürüb) getdim. Biz camaatdan ayr  dü

yimizd n ehtiyat

edirdik. M n at

 h rd n dördnala çap r, h rd n d  asta sürürdüm. Gec nin bir

al mind  B ni  ifar q bil sind n olan bir n

 rast g ldim v  (ondan): “Pey-

mb ri  harada qoyub g lmis n?”- dey  soru dum. O dedi: “M n T hind

2

ondan ayr ld m; o, günorta dinc lm k üçün Suqyada



3

 dayanm


. M n onun

arxas nca gedib ona çatd m v  dedim: “Ya R sulullah,  shab rin s

 salam

söyl yir v  Allahdan s nin üçün m rh



t dil yirl r. Onlar dü

nl  (qar la-

b) s nd n ayr  dü

kl rind n ehtiyat edirl r. Onlar  da gözl .” (Pey mb r

 onlar ) gözl di. M n: “Ya R sulullah, biz v

i e k ovlam q v  onun  tin-

n bizd  bir q

r qal b”- dedim.  shab r ihramda ik n Pey mb r  onla-

ra: “Yeyin!”- dey buyurdu.” ( l-Buxari, 1821)

1

 M kk  il  M din  aras nda yerl



n v  B ni  ifar q bil sin  m xsus quyu.

2

 Quyu v  ya bulaq ad r.



3

 M kk  il  M din  aras nda yerl

n bir k nddir.

hih  l-Buxari

Ov etm yin c zas  kitab .

324

2-ci f sil.



hramda olan adam ihramda



olmayan kims nin ov etm sin



köm k göst rm



lidir



-



:



-

 :

.



]

 :

[



885. 

Dig r bir r vay td  ( bu Q tad

) demi dir: “Biz Pey mb rl

 birlikd

din nin üç keçidliyind

1

 olan Qah  vadisind  idik. Aram zdan kimisi ih-



ramda idi, kimisi d  ihramda deyildi....” ( l-Buxari, 1823)

3-cü f sil.  hramda olan adam,



ihramda olmayan kims nin ov



etm si üçün ovlan lacaq heyvan



ona göst rm



lidir



-



:



-

 :

 :



»

«

 .



:

»

«.



]

 :

[



886. 

Ba qa bir r vay td  ( bu Q tad

) demi dir: “(Dostlar m) Pey mb rin

yan na g ldikd  o (onlardan) soru du: “Aran zdan kims  ona bu v

i e


hücum etm yi  mr etmi dirmi? Yaxud ona i ar  etmi dirmi?” Onlar: “Xeyr!”–

dey  cavab verdil r. (Onda) Pey mb r  buyurdu: “El  is tin qalan  da

yeyin!” ( l-Buxari, 1824)

4-cü f sil.



Kims  ihrama girmi  bir adama



i bir e



k h diyy  ed rs ,



bunu ondan q bul etm



lidir



-



:



-

:

»



«.

]

 :



[

887. 

Abdullah ibn Abbas

 r vay t edir ki, Pey mb r

bvada (v  ya V ddan-

da)


2

 olark n Sab ibn C ssam l-Leysi ona v

i bir e

k h diyy  el di. Pey-



mb r  bu (h diyy ni) onun özün  qaytard . Pey mb r  onun üzünd

r hissi oldu unu gör nd  dedi: “Biz onu s

 ancaq ihramda oldu umuza

gör  qaytard q.” ( l-Buxari, 1825)

1

 Bir keçid 40 kilometr  b rab rdir.



2

bva M din nin c nub-q rbind , M kk  yolunun üstünd  yerl

rdir. V ddan is



bvan n

yax nl ndak  bir yerdir.



325

5-ci f sil.  hramda olan adam



yi öldür  bil r?



-



 :



-

:

»



«.

]

 :



[

888. 

Ai

 r vay t edir ki, Pey mb r  demi dir: “Be  (növ) heyvan vard r ki,

bunlar ziyanvericidirl r v  onlar  haram say lan  razid  öldürm k olar: qar a,

çala an,  qr b, siçan v  quduz it.” ( l-Buxari, 1829)



-

[

a



Z

 :

»



«

 .

 :



»

«.

]



 :

[

889.

vay t edilir ki, Abdullah (ibn M sud)  demi dir: “Biz Pey mb rl

 bir-


likd  Minadak  ma arada olark n ona: “And olsun xeyirl  gönd ril nl ...”

1

sur si nazil oldu v  o, bu sur ni oxuma a ba lad . M n bu sur ni onun a n-



dan e idib  zb rl yirdim. O, sur ni oxuyark n bird n bizim üstümüz  bir ilan

at ld  v  Pey mb r : “Öldürün onu!”– dey mr etdi. Biz ilan  öldürm k is-

dikd  o qaçd . Pey mb r  dedi: “Siz onun  rind n qorundu unuz kimi, o

da sizin  rinizd n qorundu.” ( l-Buxari, 1830)



-

:

»



«

 .

.



]

 :

[



890. 

Pey mb rin  zövc si Ai

 r vay t edir ki, (bir d ) Pey mb r  k r-

nk ni “x rda ziyanverici” adland rd . M n onun k rt nk ni öldürm

dair  mr verdiyini e itm mi m. ( l-Buxari, 1831)



6-c  f sil. M kk



 vuru maq



halal deyildir



-



 :



-

:

:



»

...


«.

]

 :



[

891. 

bn Abbas

 r vay t edir ki, Pey mb r  M kk nin f thi günü demi dir:

“(Bu günd n etibar n art q) hicr t etm

 lüzum yoxdur. Lakin cihad etm k v

niyy t vard r. 

r sizi cihada ça rsalar, t sin!” ( l-Buxari, 1834)



7-ci f sil.  hramda olan adam n



qan ald rmas



-



 :



-

:

.



]

 :

[



1

 “ l-Murs lat” sur si.



hih  l-Buxari

Ov etm yin c zas  kitab .

326

892.

vay t edilir ki, ibn Buheyn

 demi dir: “Pey mb r  ihramda oldu u hal-

da L hyi C

ld

1

 ik n ba



n ortas ndan qan ald rd .” ( l-Buxari, 1836)

8-ci f sil.



hramda olan adam n evl nm si



-



 :



-

.

]



 :

[

893. 

bn Abbas

 r vay t edir ki, Pey mb r  ihramda ik n Meymun  il  evl n-

di. ( l-Buxari, 1837)



9-cu f sil.  hramda olan adam n



qüsl etm si



-



 :



-

 .

 .



 .

.

]



 :

[

894. 

Abdullah  ibn  Huneyn  r vay t  edir  ki,   bva  deyil n  yerd   Abdullah  ibn  Ab-

basla Misvar ibn M xr

 aras nda fikir ayr

 dü dü. Abdullah ibn Abbas:

hramda olan adam ba

 yuya bil r”– deyir, Misvar ibn M xr

 is :


“Yuya bilm z”– deyirdi. Onda Abdullah ibn Abbas m ni  bu  yyub  l- nsa-

rinin  yan na gönd rdi. M n gedib onu iki sütun aras nda paltar  p rd  tutub

qüsl etdiyini gördüm. M n ona salam verdim v  o: “Kimdir?”– dey  soru du.

Dedim: “M

m – Abdullah ibn Huneyn. Abdullah ibn Abbas m ni s nin ya-

na gönd rib ki, Pey mb rin  ihramda ik n ba

 nec  yudu unu s nd n

soru um.” Onda  bu  yyub  li il  paltardan tutub onu (o q

r) a

 sald


ki, m n onun ba

 gördüm. Sonra onun ba na su tök n adama: “Tök”– dedi.

Adam onun ba na su tökdü v  o,  ll rini qaba a v  dala apararaq ba

 yudu


 dedi: “M n Pey mb rin  bel  etdiyini gördüm.”  ( l-Buxari, 1840)

10-cu f sil.  hrama girm



n



adam n haram say lan  raziy  v



kk



 daxil olmas



 -



:



-

 .

:



»

«.

]



 :

[

1



 M kk  il  M din  aras nda yer.

327

895.

s ibn Malik  r vay t edir ki, Pey mb r  z r ilind

1

 (M kk


) daxil

olduqda ba nda d bilq  var idi. O, d bilq ni ba ndan ç xartd qda bir n r g -

lib dedi: “ bn X l K

nin örtüyünd n yap b

2

 (aman dil yir).” Pey mb r :



“Öldürün onu!”– dey  buyurdu. ( l-Buxari, 1846)

11-ci f sil. Öl n adam n yerin



cc etm k v  onun 



zin



zir verm k;



ki i qad n yerin  h cc ed  bil r


?


----esan---madencilk-zel.html

----geri-besleme--.html

----gzlr-srm-kmk.html

----hli-snn-vl-cmaat-slfi-3.html

----hli-snn-vl-cmaat-slfi-8.html