1 2 3 4 5 6 7 8 9

Allah’a “şeriat-tarikat-marifet-hakikat” basamaklarını çıkmakla ulaşılacağına inanılmış; bu basmakların rehberlerle çıkılacağı düşünceyle nsanlara “insan-ı kâmil” olmanın yolları gösteren tarikatlar kurulmuştur

səhifə7/9
tarix02.11.2017
ölçüsü445 b.

Allah’a “şeriat-tarikat-marifet-hakikat” basamaklarını çıkmakla ulaşılacağına inanılmış; bu basmakların rehberlerle çıkılacağı düşünceyle nsanlara “insan-ı kâmil” olmanın yolları gösteren tarikatlar kurulmuştur.

  • Birçok divan şairi tasavvuf düşüncesini eserlerinde işlemiştir.



  • 2. TÜRK-İ BASİT (BASİT TÜKÇE) AKIMI

    • 2. TÜRK-İ BASİT (BASİT TÜKÇE) AKIMI

    • 15. ve 16 yy.’da görülmüştür.

    • Türkçe sözcüklerle şiir yazan şairleri küçümseyenlere, Türkçeyi kaba ve zevksiz bulanlara tepki olarak doğmuştur.

    • Devrin büyük şairleri tarafından pek ilgi görmemiştir.

    • Temsilcileri sanat güçlerini gösteren eser verememiştir.

    • 15. yy. sonunda Aydınlı Visalî’nin öncüsü olduğu bu akım en güçlü temsilcileri 16. yy. şairlerinden Edirneli Nazmî ve Tatavlalı Mahremî’dir.

    • İlkeleri şu şekilde özetlenebilir:

    • a. Divan şiiri nazım biçimleri ve aruz ölçüsü kullanılsa da Türkçe sözcükleri kullanmak

    • b. Divan şiirindeki mazmunların (kalıplaşmış sözler) yerine halk şiirindeki mecaz, deyim ve benzetmeleri kullanmak

    • c. Arapça ve Farsça sözcüklerden olabildiğince kaçınmak



    3. SEBK-İ HİNDİ

    • 3. SEBK-İ HİNDİ

    • Sebk-i Hindi; Hint tarzı, üslubu demektir.

    • 17. yy.’da Hindistan’a giden İranlı şairlerin açtığı bir çığırdır.

    • Türk şairleri tarafından 17. ve 18. yy.’da benimsen bu akımın temsilcileri şunlardır:

    • Neşatî, Nailî, Fehim, Şeyh Galip...

    • Nef’î ve Nedim (kısmen etkilenmişler)

    • Bu akımın ilkeleri şöyledir:

    • a. Anlamı derinleştirip kapalı ve girift hale getirmek (kısa ve özlü)

    • b. Geniş bir hayal gücüne yer vermek

    • c. Yeni mazmunlar kullanmak

    • d. Şiiri yaşamdan soyutlayıp tasavvuf ve derin acılara yöneltmek

    • e. İnsan mantığını zorlayan abartılı ve hayali bir anlatım yolu seçmek

    • f. Yeni sözcüklere ve tamlamalara başvurmak



    4. MAHALLİLEŞME (YERLİLEŞME)

    • 4. MAHALLİLEŞME (YERLİLEŞME)

    • 16. yy.’dan sonra görülmeye başlandı.

    • Bakî’nin ilk habercisi olduğu bu akımın en güçlü örneklerini 18. yy’da Nedim verirken 19 yy’da da Enderunlu Vasıf bu akımın sınırlarını genişletmiştir.

    • Aşık tarzı Türk şiiri ile Divan şirinin birleşimi olarak görülebilir.

    • Nedim bu akımın etkisiyle Hece ölçüsünde türkü yazdı.

    • Halk deyimleri, yaşamı ve dili bu akım sayesinde şiire yansıdı.

    • Sadeliğe yakın bir Türkçe kullanılmıştır.

    • İstanbul’un değişik semtleri, eğlenceleri, köşkleri... gazel ve şarkı ve şehrengizlere yansıdı.

    • Divan şiirin soyut dünyasına bir tepki olarak ortaya çıktı.

    • Bu akım Tanzimat sanatçılarını da etkilemiştir.



    5. HİKEMÎ ŞİİR AKIMI ????????????

    • 5. HİKEMÎ ŞİİR AKIMI ????????????

    • İnsana, yaşam tecrübesine dayalı, doğruyu ve güzeli göstermeyi amaçlar.

    • Nabî Ekolü, Hakîmâne şiir de denilen bu akım; düşünceye ağırlık veren, okuyucuyu düşündürmeyi, aydınlatmayı amaçlar.

    • 17. yy. da görülen bu akımın ilk ve en güçlü temsilcisi Nabî’dir. Nabi’den sonraki en önemli temsilcisi de Koca Ragıp Paşa’dır.

    • Bu akımdan Tanzimat şairlerinden Ziya Paşa ve N. Kemal de etkilenmiştir.

    • Bu akıma bağlı sanatçıların dili çağdaşlarına göre daha sadedir.



    Türk boyları ve devletlerinin iç çatışmaları ve Moğol istilaları yaşanmıştır.

    • Türk boyları ve devletlerinin iç çatışmaları ve Moğol istilaları yaşanmıştır.

    • Bunalan halk, çareyi din ve tasavvufta görmüştür.

    • Anadolu’ya gelinmiş; farklı kültürlerle karşılaşılmıştır.

    • Yesevîlik, Bektâşîlik, Mevlevîlik tarikatları doğmuştur.

    • Tasavvuf hem seçkinlerin hem de sıradan halkın ilgisini çekmiştir.

    • Şiir, düz yazıdan daha çok ilgi görmüştür.

    • Dini eserle beraber dindışı şiirler de verilmiştir.

    • Divan edebiyatı (Dehhanî, Mevlana) ve tekke edebiyatı (Yunus Emre) bu dönemde kurulmuştur.



    Bilinen ilk Divan şairidir.

    • Bilinen ilk Divan şairidir.

    • Din dışı konularda ve lirik tarzda şiirler yazmıştır.

    • Şiirlerinin en önemli teması aşktır.

    • Anadolu’ya Horasan’dan gelmiştir.

    • İran edebiyatı etkisiyle din dışı şiirler yazdı.

    • Farsa’ça bir Selçuk Sehnamesi yazdığı da söylenir.

    • Şiir: 1 kaside, 9 gazel

    • Selçuk Şehnamesi:(Selçuklu sultanı III. Alaattin Keykubat’ın buyruğuyla)



    Tasavvuf edebiyatının yüzyıllarca etkili olmuş en önemlilerindendir.

    • Tasavvuf edebiyatının yüzyıllarca etkili olmuş en önemlilerindendir.

    • Anlayış ve kurallarıyla yeni bir tarikatın (Mevlevîlik) temellerini atmıştır.



    • Dostları ilə paylaş:

      ©2018 Учебные документы
      Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.
    ?


    861-aa-n-n-herbstin-iv-2.html

    862--florentino-alejo--.html

    862-epiqlottitin-malicsi.html

    8628-azrbaycan-13.html

    8628-azrbaycan-18.html